
پێشەکی و چەمکی ریکلامی خەڵەتێنەر
ریکلام لە بنەڕەتدا هۆکارێکە بۆ ناساندنی کاڵا و خزمەتگوزارییەکان بە خەڵک، کاتێک کۆمپانیایەک شتێکی نوێ بەرهەم دەهێنێت یان فرۆشگایەک کاڵایەکی تازە دەهێنێت، لە رێگەی ریکلامەوە تایبەتمەندییەکان، سوودەکان و نرخی ئەو شتە بۆ کڕیاران روون دەکاتەوە، ئەمە شتێکی ئاساییە و یارمەتی کڕیار دەدات بڕیاری دروست بدات دەربارەی ئەوەی چۆن پارەکەی خەرج دەکات.
بەڵام کێشەکە لەو شوێنەوە دەست پێدەکات کە لە بری راستگۆیی، فێڵ و زانیاری ناڕاست دەخرێتە ناو ریکلامەکەوە، کاتێک بازرگانێک سوود یان قەبارەی کاڵاکەی لە رادەبەدەر گەورە دەکاتەوە، یان کەموکوڕییەکانی دەشارێتەوە تا خەڵک بخەڵەتێنێت و کاڵاکەی ساغ بکاتەوە، لێرەدا دەگەینە چەمکی ریکلامی خەڵەتێنەر.
ئەم جۆرە ریکلامانە کاریگەری خراپ لەسەر بڕیاری کڕین دروست دەکەن، کڕیار لەسەر بنەمای زانیاری هەڵە باوەڕ بە قسەکانی فرۆشیار دەکات و پارەی پێدەدات، بەڵام دواتر بۆی دەردەکەوێت ئەوەی کڕیویەتی لەگەڵ ئەوەی لە ریکلامەکەدا بینیویەتی زۆر جیاوازە.
شێوازە باوەکانی خەڵەتاندن لە ریکلامدا
یەکێک لە باوترین شێوازەکان، بانگەشەی ناڕاستی پزیشکی و جوانکارییە، رۆژانە چەندین ریکلام دەبینین بۆ دەرمان یان گیادەرمان کە گوایە لە ماوەی چەند رۆژێکدا کێش دادەبەزێنن، یان نەخۆشییەکی قورس لە بنەڕەتەوە چارەسەر دەکەن، ئەم بانگەشانە زۆربەی کات هیچ بنەمایەکی زانستییان نییە و تەنها بۆ هەڵخەڵەتاندنی ئەو کەسانەن کە بەدەست کێشەی تەندروستییەوە دەناڵێنن.
شێوازێکی تر، بەکارهێنانی وێنە و ڤیدیۆی دەستکاریکراوە، بەرهەمهێنەر لە رێگەی فلتەر و گرافیکەوە وای نیشان دەدات کە کاڵاکە زۆر گەورەتر، جوانتر یان پتەوترە لەوەی هەیە، بۆ نموونە لە خواردەمەنییەکاندا قەبارەی ژەمەکە بە شێوەیەک نیشان دەدرێت زۆر گەورە بێت، بەڵام کاتێک داوای دەکەیت، شتێکی زۆر بچووک و جیاوازت پێ دەگات.
جگە لەمانە، فێڵی داشکاندنی ساختە و شاردنەوەی نرخ هەیە، هەندێک فرۆشیار پێش ئەوەی داشکاندن رابگەیەنن نرخەکە بەرز دەکەنەوە، پاشان دەڵێن نیوەی نرخەکەمان داشکاندووە تا کڕیار وا هەست بکات دەرفەتێکی زێڕینی دەستکەوتووە، هەروەها زۆرجار نرخێکی کەم لەسەر کاڵاکە دادەنێن، بەڵام لە کاتی پارەداندا پارەی گەیاندن یان خزمەتگوزاری سەیروسەمەرەی دەخەنە سەر.
لەم ساڵانەی دواییدا دیاردەی پێداهەڵدانی ساختە و پارەدان بە کەسایەتییە دیارەکان زۆر زیادی کردووە، کەسێک کە هەزاران فۆڵۆوەری هەیە پارە وەردەگرێت بۆ ئەوەی بە درۆ بڵێت: (من ئەمەم بەکارهێناوە و نایاب بووە) لە کاتێکدا لەوانەیە خۆیشی تاقینەکردبێتەوە.
کاریگەری و زیانە سەرەکییەکان
گەورەترین مەترسی ئەم دیاردەیە لەسەر تەندروستی بەکاربەرە، کاتێک کەسێک متمانە بە دەرمانێک یان کرێمێکی جوانکاری دەکات کە کوالیتییەکەی نزمە یان مۆڵەتی نییە، لەوانەیە تووشی ژەهراویبوون یان نەخۆشی پێست ببێت، ئەم زیانانە بە پێچەوانەی زیانی ماددییەوە بە ئاسانی قەرەبوو ناکرێنەوە و ژیانی مرۆڤ دەخەنە مەترسییەوە.
لە لایەکی ترەوە، ئەم کارە زیانی دارایی بە ماڵبات و خێزانەکان دەگەیەنێت، خەڵک بە هەوڵ و ماندووبوون پارە بەدەستدەهێنن، بەڵام کاتێک پارەکەیان بۆ کاڵایەکی بێسوود و بێبەها بەفیڕۆ دەچێت، تووشی بێهیوایی و زەرەری دارایی دەبن، ئەمەش بارگرانییەکی ناپێویست دەخاتە سەر بودجەی خێزان.
زیانێکی گشتی تریش بریتییە لە لەدەستدانی متمانە لە ناو بازاڕدا، کاتێک فێڵکردن زۆر دەبێت، هاووڵاتی باوەڕی بە هیچ فرۆشیارێک نامێنێت، بە تایبەتی لە کڕین و فرۆشتنی ئۆنلایندا، ئەم دۆخە وا دەکات ئەو کاسبکار و بازرگانە راستگۆیانەشی بە پاکی کار دەکەن زیانیان پێ بگات، چونکە گومانی گشتی لەسەر هەموو جۆرە ریکلامێک دروست دەبێت.
هۆکارەکانی بڵاوبوونەوەی ریکلامی خەڵەتێنەر
هۆکاری سەرەکی بڵاوبوونەوەی ئەم کێشەیە فراوانبوونی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانە بەبێ چاودێری، ئێستا هەر کەسێک دەتوانێت بە چەند خولەکێک پەیجێک یان ئەکاونتێک بکاتەوە و دەست بە فرۆشتنی هەر شتێک بکات بەبێ ئەوەی شوێنی کار یان ناسنامەی فەرمی هەبێت، ئەم کراوەییە وای کردووە کەسانی فێڵباز زۆر بە ئاسانی بگەنە بەردەم دەستی هەزاران کڕیار.
هۆکارێکی تر کەمبوونی زانیاری و هۆشیاریی بەکاربەرە، بەشێکی زۆر لە کڕیاران لەبەر ئەوەی بە خێرایی باوەڕ بە قسەی خۆش و وێنەی سەرنجڕاکێش دەکەن، بەدواداچوون بۆ کوالیتی و مۆڵەتی کاڵاکە ناکەن، هەروەها زۆر کەس نازانن لە کاتی خەڵەتاندندا دەبێت بۆ کوێ بچن و چۆن مافی خۆیان بە یاسا وەربگرنەوە.
لە پاڵ ئەمەشدا، نەبوونی سزای خێرا و کاریگەر وای کردووە هەندێک بازرگان لە هیچ شتێک سڵ نەکەنەوە، کاتێک فێڵبازێک دەزانێت قازانجێکی زۆر دەکات و ئەگەری لێپرسینەوە لێی کەمە، بەردەوام دەبێت لە فریودانی خەڵک، چونکە هیچ ڕێگرێکی یاسایی توند لە بەردەمیدا نابینێت.
رێکارەکانی چارەسەر و سنووردارکردن
بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە، پێویستە دەزگاکانی چاودێریی بازرگانی و لیژنە تایبەتمەندەکان چاودێری بەردەوامیان هەبێت لەسەر بازاڕ و لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، دەبێت ڕێکاری یاسایی و سزای قورسی ماددی بۆ هەر پەیج و فرۆشگایەک دیاری بکرێت کە زانیاری چەواشەکارانە بڵاو دەکاتەوە، تا ببێتە وانەیەک بۆ کەسانی تر.
هەروەها زۆر گرنگە سنوورێک بۆ ریکلامی دەرمان و بەرهەمە تەندروستییەکان دابنرێت، پێویستە هیچ کەناڵێک یان پەیجێک رێگەی پێ نەدرێت باسی سوودی پزیشکیی هیچ ماددەیەک بکات هەتا مۆڵەتی فەرمی و بەڵگەی پەسەندکراوی وەزارەتی تەندروستی نەبێت، بۆ ئەوەی ژیانی خەڵک نەکرێتە قوربانی بازرگانی.